Chorzów

Historycy przyjmują, że wydany przez księcia opolsko-raciborskiego Władysława akt nadający prawo… Die Historiker nehmen an, dass der von dem Opein-Ratibor-Fürsten… In historians estimation, the foundation chapter edited…

Historycy przyjmują, że wydany przez księcia opolsko-raciborskiego Władysława akt nadający prawo lokacji wsi Chorzów zakonowi Stróżów Grobu Chrystusowego z Jerozolimy, czyli bożogrobcom posiadającym klasztor w Miechowie, dał oficjalnie początek Chorzowowi, który na przestrzeni wieków stał się miastem liczącym ponad 100 tysięcy mieszkańców. Akt lokacji wydany został 750 lat temu 24 czerwca 1257 roku. Bożogrobcy przestali być właścicielami Chorzowa po kasacji zakonu przez władze pruskie w 1810 r. 14 czerwca 1938 r. zatwierdzony został obowiązujący do dziś herb miasta: dwupolowy, układem nawiązujący do początków Chorzowa – prawe pole przedstawia na błękitnym tle pół złotego orła Piastów górnośląskich, w lewym polu na czarnym tle znajduje się pół podwójnego krzyża koloru czerwonego z rozszerzonymi ramionami na końcach (z godła zakonu bożogrobców); herb otacza złota bordiura. Barwami na fladze miasta są niebieski i czerwony. Od 4 maja 1994 r. patronem miasta jest św. Florian, a od 1997 r. miasto posiada swój hejnał odtwarzany w południe z wieży ratusza.

Die Historiker nehmen an, dass der von dem Opein-Ratibor-Fürsten Wladyslaw edierte Akt, der das Niederlassuungsrecht des Dorfes Chorzów dem Order Wächter des Grabes Cristi von Jerusalem gab, denen auch das Kloster in Miechów gehörte, der Anflang der Stadt Chorzów (Königshütte) war. Się kurde im Verlauf von Jahrhunderten eine Stadt mit über 100 Tausend Einwohnern. Der Niederlassungsakt wurde vor 750 Jahren – am 24. Juni 1257 ediert. Die “bożogrobry” hörten auf. Eigentümer der Stadt Chorzów zu sein nach der Kassation des Osdens von der preußischen Behörde im Jahre 1810.
Am14. Juni 1938 wurde bis heute geltendes Stadtwappen genehmigt: zweifeldig, mit der Struktur an die Initien der Stadt anknüpfendrechtes Feld stellt einen halbgoldenen Ader der Oberschlesischen Piast auf dem blauen Hintergrund dar, auf dem Linken Feld befindet sich auf dem schwarzen Hintergrund die Hälfe eines Doppelkreuzes mit offenen Armen am Enden: das Rappen umgibt ein golderen Rahmen. Die Farben der Stadtfahne sind blau und rot. Seit dem 4. Mai 1994 ist der Patron der Stadt der heilige Florian und seit 1997 hat die Stagt eigene Turmmusik, die mittags von dern Rathausturm abgespielt wird.

In historians estimation, the foundation chapter edited by the Duke Wladyslaw From Opole and Racibórz area, gave the Friars of the Holy Sepulture (bożogrobcy Order) the right to found Chorzów. Within ages it became the town with over 100 000 inhabitants.
The foundation chapter was edited 750 years ago – 24 June 1257. The monks were no longer the owners of Chorzów after the annulment of the monastery by Prussian authorities in 1810.
On 14 June 1938 the heraldic arms was confirmed. It is divided into two fields – the right one shows half of the gold eagle against a blue background. This eagle, with his head turned right, was the symbol of Upper Silesian Piasts. The left field shows half of the double red cross with wide wings . The heraldic arms has golden framing. The colours of the city flag are blue and red. Since 4 May 1994 St. Florian has been the patron of Chorzów and since 1997 the town has had its own bugle-call sounded from the tower of the City Hall every midday.

Ratusz Miasta ul. Rynek 1

Ratusz wybudowano w latach 1874-1876 w stylu historycznym z elementami neorenesansowymi i manierystycznymi. W latach 1927-1929 ratusz został przebudowany i rozbudowany. Z pierwotnego wyposażenia zachowały się jedynie witraże górnika i hutnika znajdujące się w klatce schodowej od podwórza. Trzy wysmukłe okna reprezentacyjnej Sali posiedzeń rady mieszczą witraże z alegoriami hutnictwa, handlu i przemysłu oraz górnictwa. Jako przejaw stylistyki Art Deco wiraże te należą do światowego dziedzictwa kultury.

Town – Hall Rynek 1 Street

The Town – Hall built between 1874 and 1876 in historical style with Neo-renaissance and mannieristic units. Between 1927 and 1929 it was rebuilt and enlarged. As the earliest equipment, only two stained-glass windows with the picture or miner and metallurgist are in a good state of preservation. Three high windows in the assembly hall show the allegories of trade, metallurgy, industry and mining. They represent the Art Deco style and they belong to the World Culture Heritage.

Das Rathaus Rynek Straße 1

Das Rathaus wurde in Jahren 1874-1876 in dem historischen Stil mit neorenaissans-manieristischen Elementen erbaut. In Jahren 1927-1929 wurde das Rathaus um- und ausgebaut. Von der ursprünglichen Ausstattung blieben nur Kirchenfenster des Bergmannes und Hüttenarbeiters erhalten, die sic him Treppenhaus von der Hofseite befinden. Die drei schlanken Fenster des Repräsentationssitzungssaales des Rates umfassen die Kirchenfenster mit Allegorien des Hűttenwesens, Handels, Industrie und der Bergbau. Als Anzeichen der Art Deco Stillistik gehören diese Kirchenfenster zu Kulturgüter.

ul. Wolności

Wolności Street

Wolności Straße

Poczta Główna ul. Wolności

Budynek poczty głównej w Chorzowie wzniesiono na rogu ulic Wolności i Pocztowej 1892 r. w stylu neogotyckim, a rozbudowano w 1911 r. Od ul. Pocztowej zlokalizowana jest ośmioboczna wieża zwieńczona ażurowym hełmem z iglicą, który stanowi pozostałość po napowietrznym systemie telekomunikacyjnym z końca XIX wieku.

Main Post-Office Wolności Street

It was built At the corner of Wolności and Pocztowa Street in 1892 in Neo-gothic style. It was enlarged in 1911. From the side of Pocztowa Street the building is surmounted by the tower, with an open-work helmet-shaped roof with a spire. The spire is the part of telecommunication system from XIX century.

Das Hauptpostamt Wolności Straße

Das Gebäude des Hauptpostamtes wurde an der Ecke der Wolności und Pocztowa Straßen 1892 im neogotischen Stil errichtet und im 1911 ausgebaut. Von der pocztowa Straße ist ein achtseitiger Turm lokalisiert, der mit einen kunstvollem Helm und Raumnadel vollendet ist. Der Helm bildet das Relikt des oberirdischen Luft-Nachrichtenverkehr-System von dem Ende des 19.Jahrhunderts.

 Pomnik hrabiego Fryderyka Wilhelma Redena (1752-1815)
Plac Hutników

The statue of Fryderyk Wilhelm Reden (1752-1815)
Hutników Square

Das Denkmal des Grafen Friedrichs Wilhelms Reden
Plac Hutników

„Chłopiec z łabędziem” – rzeźba T. Kalidego
Plac Jana Matejki

Rzeźba fontannowa na skwerze placu Jana Matejki jest odlewem żeliwnym według modelu opracowanego w 1834 r. przez rzeźbiarza Teodora Kalidego, który urodził się w Królewskiej Hucie (dziś Chorzów) w 1801 r.

„Boy with swan” – Teodor Kalie sculpture
Jan Matejko Square

This fountain made of cast iron was created in 1834 by Teodor Kalide, who was born in Chorzów in 1801

“Der Junge mt dem Schwamm” – die Skulptur von T. Kalide
Pl. Jana Matejki

Die Fontäneskulptur auf der Grünlange des Jan Matejko Platzes ist ein Eisenabguss nach dem Muster von dem Bildhauer Teodor Kalide , der 1801 in Königshütte geboren wurde. Das Muster wurde 1834 erarbeitet.

Pomnik Powstańca Śląskiego
Plac Powstańców Śląskich

The Statue of Silesian Insurgent
Powstańców Śląskich Square

Das Denkmal des Schlesiens Aufständischen
Pl. Powstańców Śląskich

Teatr Rozrywki ul. Konopnickiej 1
Na rogu ulic Konopnickiej i Katowickiej w byłym hotelu ”Graf Reden” od 1985 r. działa Teatr Rozrywki, jedna z najlepszych scen muzycznych w Polsce. Budynek z 1900 r. stylistycznie secesyjny posiada cechy neogotyckie.

Enterteinment Theatre (Variete) 1 Konopnickiej Street
The building of this teatre used to be the „Graf Hotel” till 1985. It is situated at the corner of Katowicka and Konopnickiej Streets. Now it is one of the best music halls in Poland. The building was raised in 1900 in Secession style with Neo-gothic units.

Das Schauspielhaus Konopnicka Straße 1
An der Ecke der Konopnicka und Katowicka Straßen, in dem ehemaligen Hotel “Graf Reden” funktionert seit dem Jahr 1985 das Theater, eine der besten Musikszenen in Polen. Das Gebäude aus dem Jahre 1900 im Sezessionsstil, weist auch neogotische Markmale nach.

Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku - to jeden z największych parków w świecie (pow. ok. 600 ha), stanowi oazę zieleni wśrodku Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Do atrakcji tego niezwykłego miejsca należą m.in.: Stadion Śląski, Śląski Ogród Zoologiczny, Wesołe Miasteczko, Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne im. M. Kopernika, Górnośląski Park Etnograficzny „Skansen”, kolejka linowa „Elka”, kompleks basenów „fala”, hala wystaw „Kapelusz”, park różany „Rosarium”, Śląska Galeria Rzeźby Plenerowej i kolejka wąskotorowa.

Provincial Park of Culture and Leasure – one of the biggest parks in the world (ab. 600 ha). It is the oasis of verdure in the middle of Silesian Industrial Area. Among other attractions we can visit: The Stadium of Silesia. Zoological Garden, Amusement Grounds, the Mikołaj Kopernik Planetarium and Observatory, Skansen Museum,rope railway “Elka”, comlex of swimming pools “Fala”, exhibitions hall “Kapelusz”, the park of roses, narrow railway, Silesian Gallery of Outdoor Sculpture.

Der Park der Kultur- und Erholung ist ein von größten Parken in der Welt (die Räche 600 ha), bildet die Oase Grüner in der Mitte oberschlesischen Industriegebietes. Zu den Anziehungspunkten dieses ungewöhnlichen Platzes gehören unter anderem: Schlesiens Stadion, Schlesische Vergnügungspark, das Planetarium und Sternwarte

Kościół pw. Św. Wawrzyńca
ul. Konopnickiej

Zabytkowy kościółek drewniany pw. Św. Wawrzyńca pochodzi z 1599 r. z Knurowa koło Gliwic. W ramach akcji ratowania zabytków ziemi górnośląskiej Magistrat Miasta Chorzów zakupił tę świątynię w 1935r.

ST. Wawrzyniec Chuch
Konopnickiej Sreet
Small wooden chuch from 1599 bought by the municipal council in Chorzów in 1935 from Knurów near Gliwice to save the treasures of Upper Silesia.

Die Kirche des heiligen Wawrzyniec
Kopnopnicka Straße
Das Denkmal- hölzerne Kirchlein stammt aus dem Jahr 1599 aus Knurów bei Gliwice (Gleiwiz). Im rahmen der Rettungsaktion der Denkmäler Obersclesiens kaufte der Magistrat diesen Tempel im Jahre 1935.

Wille dyrektorów Huty Batory
ul. Stefana Batorego 35 i 44
Dwie zabytkowe wille byłych dyrektorów huty znajdują się w otoczeniu zieleni parkowej po obu stronach ul. Stefana Batorego. Willa pod nr 35, zwana tradycyjnie „kasyno” pochodzi z 1916 r., willa w ogrodzonej posesji pod nr 44 z 1906 r.

Residences of „Batory” Steelwork’s Management
35 and 44 Batory Street
Two residences situated in the middle of the park on both sides of Batorego street. One of them, dating from 1916, is called “Casino” and the other one was built in 1906.

Die Villen der Direktoren von der Batory Hütte
Stefana Batorego Straße 35 und 44
Zwei Villen von histirischen Wert der ehemaligen Direktoren der Hütte befinden sich in der Umgebung des Parkgrünes auf den beiden Seiten der Batorego Straße. Die Villa unter der Nr #5, die traditionell “Kasino” genannt wird, stammt aus dem Jahr 1916, die Villa auf dem umzäunten Gründstück unter 44 dagegen aus dem Jahr 1906.

Kościół pw. Św. Barbary ul. 3 Maja
Kościół poświęcony został w 1852r. W 1859 dobudowano nawy oraz wieżę, a w roku 1877 rozbudowano korpus. W detalu architektonicznym świątynia prezentuje zespół form neogotyckich.

ST. Barbara Chuch 3 Maja Street
The chuch was consecrated In 1852. In 1859 the aisles an the tower were added and in 1877 its body was enralged. This church presents the combination of Neo-gothic details.

Die Kirche der heiligen Barbara
3 Mja Staße
Die Kirche wurde 1852 geweiht. 1859 werden Schiffe und den Turm angebaut und 1877 werde der Rumpf ausgebaut. In architektonischem Detail präsentiert die Kirche eine Gruppe von neogotischen Formen.

Kościół pw. Św. Józefa ul. Łagiewnicka
Kościół parafialny pw. Św. Józefa wybudowany w latach 1904-1907 w stylu neoromańskim poświęcony został w 1907r. Od strony ulicy dominuje masywna i wysoka kwadratowa wieża z zegarem.

ST. Josef Chuch Łagiewnicka Street
It was built between 1904-1907 in neo-roman style and consecrated In 1907. The most visible part of it is the large and high square tower with a clock.  

Die Kirche des heiligen Josef
Łagiewnicka Straße
Die Pfarrenkirche des heiligen Josef, erbaut in Jahren 1904-1907 im neoromanischen Stil, wurde 1907 geweiht. Von der Straßenseite dominiert mäßiger und hoher Quadratturm miteiner Uhr.

Kościół pw. św. Jadwigi Śląskiej
ul. Wolności
Kościół poświęcono w 1874r. Świątynia jest trójnawową bazyliką w stylu neoromańskim, a jej architektura oparta jest na założeniach starochrześcijańskich bazylik rzymskich.

ST. Jadwiga of Silesia Church
Wolności Street
The church was consecrated in 1874. It consists of three aisles and it was built in Neo- roman style. Its construction is based on old Christian roman basilicas reles.

Kirche der heiligen Jadwiga von Schlesien Wolności Straße
Die Kirche wurde 1874 geweiht. Der Tempel ist dreischiffige Basilika in neoromanischen Stil und ihre Architektur ist auf alten Grundsetzen der altchristlichen Rombasiliken gestützt.